Pętla Żuławska na szlaku z Gdańska do Iławy

Co to jest Pętla Żuławska?
To ponadregionalny projekt zakładający kompleksowy rozwój turystyki wodnej w obszarze Delty Wisły i Zalewu Wiślanego. Obszar objęty projektem to teren Żuław i Zalewu Wiślanego wraz z Mierzeją Wiślaną. Bierze w nim udział 18 partnerów z dwóch województw: pomorskiego i warmińsko–mazurskiego.

Projekt obejmuje obszar 15 gmin (m. Gdańsk, gm. Cedry Wielkie, m. Tczew, m. i gm. Gniew, m. i gm. Sztum, m. Malbork, m. i gm. Nowy Dwór Gdański, gm. Stegna, gm. Sztutowo, m. Krynica Morska, m. Braniewo, gm. Braniewo, m. i gm. Frombork, m. i gm. Tolkmicko, m. Elbląg) o powierzchni 214,2 tys. km2, zamieszkiwany przez 788, 7 tys. osób. Tytułową „pętlę” można zatoczyć, płynąc rzekami: Szkarpawą, Nogatem i Wisłą.


Panorama Nogatu - fot. piotr Salecki

Nogat - klimatyczne miejsce na postój za Jazową.  

Ten program rozwoju dróg wodnych został potwierdzony uchwałą sejmiku województwa pomorskiego 23 października 2006 roku. Przez te trzy lata przeprowadzono ogromną pracę: stworzono koncepcję (czyli mówiąc fachowo „studium wykonalności”), opracowano dokumentację (materiały do oceny oddziaływania na środowisko, projekty budowlane, kosztorysy, specyfikacje techniczne) oraz uzyskano wymagane decyzje administracyjne. Wszystko to wymagało koordynacji we współpracy dwóch województw i 18 partnerów projektu. Projekt będzie współfinansowany z funduszy unijnych. Jego początkowa wartość – 85 milionów złotych wzrosła do 105 milionów, ze względu na rosnące koszty prac budowlanych.

W 2010 roku organizowane będą przetargi, prace budowlane rozpoczną się w 2011 roku. Te o największym stopniu zaawansowania mają zakończyć się do 2013 roku.


 Szlaki wodne objęte projektem Pętla Żuławska


Na szlaku Z Berlina do Kaliningradu i z Iławy do Gdańska
Pętla Żuławska będzie częścią międzynarodowej drogi wodnej Berlin-Kaliningrad. Nie można również zapomnieć o tym, że Pętla Żuławska jest częścią szlaku wodnego z Iławy i Ostródy przez Pojezierze Iławskie, Kanał Elbląski, Zalew Wiślany prowadzący do Gdańska i na Zatokę Gdańską, przez wody Zalewu Wiślanego na Zalew Kaliningradzki, a poprzez Wisłę łączący się ze szlakiem Pętli Wielkopolskiej.

Locję tych szlaków możecie znaleźć na mojej stronie internetowej www.zalewwislany.pl , natomiast na łamach portalu myzeglarze.pl będę pisał o najważniejszych wydarzeniach na tym szlaku i zachęcał czytelników do wybrania się tam – jachtem, motorówką czy kajakiem.


Tolkmicko - teren na infrastrukturę przystani żeglarskiej - fot. Piotr Salecki


Produkt turystyczny dla wodniaków
Projekt „Pętla Żuławska – rozwój turystyki wodnej” ma stanowić w efekcie kompleksowy produkt turystyczny dla wodniaków (jak ja nie lubię tego nazewnictwa), a więc pomosty, przystanie i mariny z usługami dla żeglarzy, dostępem do prądu, wody, zapleczem gastronomicznym, hotelowym, sklepami sklepowym

Pętla Żuławska obejmuje niezwykle atrakcyjny obszar wodny, którego oś stanowią szlaki wodne o długości 303,3 km (Wisła, Martwa Wisła, Szkarpawa, Wisła Królewiecka, Nogat, Kanał Jagielloński, Elbląg i Pasłęka) oraz część polskiego Zalewu Wiślanego o powierzchni 328 km2 (niemal 3 krotnie większy od największego polskiego Jez. Śniardwy).



Wisła Królewiecka. Linie wysokiego napięcia podniesiono dwa lata temu, ale Zakład Energetyczny uważa że trochę stresu nigdy nie zaszkodzi... Fot. Piotr Salecki

To również wyjątkowe i zróżnicowane środowisko przyrodnicze, unikalne w skali europejskiej, obejmujące deltę Wisły oraz Zalew Wiślany, niespotykany potencjał krajobrazowy oraz szczególny charakter hydrograficzny a także klimat. Ponadto łączy obiekty związane z unikatowym w skali kraju dziedzictwem kulturowym Żuław Wiślanych, powstałym w wyniku ścierania się różnych kultur na przestrzeni wieków (obiekty sakralne, zamki gotyckie, domy podcieniowe, oraz oczywiście wyjątkowe zabytki hydrotechniczne jak mosty zwodzone, pontonowe, obrotowe, śluzy, stacje pomp, wrota przeciwpowodziowe, jazy itp.).

Jednym z głównych trendów w europejskiej turystyce jest rosnąca liczba rejsów statkami żaglowymi i jachtami m. in. po Morzu Bałtyckim oraz rozwój wodnej turystyki śródlądowej.

Śluza Gdańska Głowa (Wisła/Szkarpawa) - most obrotowy.

Biorąc pod uwagę dostępność dróg wodnych Delty Wisły i Zalewu Wiślanego zarówno od strony szlaków śródlądowych jak i od morza, atrakcje turystyczne oraz walory przyrodnicze można stwierdzić, iż nie ma drugiego
tak przyjaznego miejsca w Polsce do uprawiania turystyki wodnej 

Efektem końcowym powstałym w wyniku trwających od ponad 4 lat prac przygotowawczych jest opracowanie koncepcji bardzo dobrego produktu turystycznego będącego wynikiem synergii pomiędzy wymienionymi powyżej elementami. W ramach projektu przewidziano stworzenie wysokiej jakości oraz bezpiecznej infrastruktury turystycznej w postaci portów i przystani żeglarskich oraz pomostów cumowniczych służącej zarówno aktywnemu uprawianiu sportów wodnych jak również innym formą turystyki.



Na szlaku Nogatu - fot. Piotr Salecki


Wyjątek w skali kraju
Żaden z obecnych produktów związanych z uprawianiem sportów wodnych w Polsce nie oferuje tak kompleksowej oraz spójnej oferty. Tym bardziej, że produkt przewiduje zastosowanie ujednoliconych rozwiązań w zakresie: przestrzenno-technicznym, identyfikacji wizualnej (logo, wspólna nazwa, standardy graficzne materiałów promocyjnych i graficznych) oraz informacji i promocji (strona internetowa, tablice informacyjne, materiały promocyjne i informacyjne, wydarzenia i imprezy cykliczne).

Produkt turystyczny „Pętla Żuławska” skierowany będzie do różnego rodzaju turystów, przede wszystkim wodniaków pływających jachtami, motorówkami, kajakami. Ważną grupą będą turyści rodzinni (statki wycieczkowe, barki). Istotną grupą docelową będą również wodniacy a także miłośnicy historii i dziedzictwa kulturowego delty Wisły i Zalewu Wiślanego.

Położenie „Pętli Żuławskiej” na Międzynarodowej Drodze Wodnej E 70 oraz w regionie Morza Bałtyckiego, sprawia, że produkt skierowany będzie do turystów krajowych jak i zagranicznych (Niemcy, kraje skandynawskie, Holendrzy, Belgowie, Francuzi, Rosjanie). Nie bez znaczenia ważną grupą docelową będą sami mieszkańcy z województw: pomorskiego i warmińsko–mazurskiego.


Oprócz żeglarzy szlak Pętli Żuławskiej specjalnie nadaje się do turystyki motorowodnej i barkingu - fot. Piotr Salecki

W ramach Pętli Żuław zostanie zrealizowana:

• Budowa, rozbudowa i modernizacja infrastruktury turystycznej: m.in. porty, przystanie żeglarskie, pomosty cumownicze, rozwój zaplecza dla potrzeb portów i przystani, rozwój żeglugi śródlądowej;
• Poprawa żeglowności i bezpieczeństwa szlaków wodnych poprzez m.in.: oznakowanie szlaków wodnych, likwidację przeszkód nawigacyjnych; poprawę czystości dróg wodnych i ich bezpośredniego otoczenia, system ratownictwa i bezpieczeństwa;
• Budowa, rozbudowa i modernizacja infrastruktury poprawiającej dostępność do obiektów i atrakcji turystycznych w powiązaniu z wymienionymi w pkt.1 i 2 m.in. ścieżki rowerowe, szlaki turystyczne, ciągi komunikacyjne i infrastruktura dla niepełnosprawnych;
• System informacji dla turystyki wodnej: program klasyfikacji marin, system informacji.

Zadania w ramach projektu
Obecny stan wykorzystania dróg wodnych na terenie Żuław Wiślanych jest znikomy. Wynika to z braku bazy żeglarskiej, choćby najbardziej elementarnych pomostów przy śluzach, pryszniców, toalet, przyłączy prądu co powoduje trudności związane z dostępnością do atrakcyjnych szlaków wodnych Delty Wisły i Zalewu Wiślanego. W tej chwili szlak ten przypomina, jak słyszałem od starszych żeglarzy Mazury lat pięćdziesiątych.

Projekt „Pętla Żuławska – rozwój turystyki wodnej” przygotowany oraz realizowany będzie w ramach następujących zadań:

• Opracowanie studium wykonalności.
• Opracowanie dokumentacji (materiały do oceny oddziaływania na środowisko, projekty budowlane, kosztorysy, specyfikacje techniczne) oraz uzyskanie wymaganych decyzji administracyjnych.
• Wyłonienie wykonawców zewnętrznych poszczególnych zadań w drodze przetargów.

Sobieszewo - miejsce na przystań żeglarską - fot. Piotr Salecki



Wykaz zadań do wykonania w ramach Pętli Żuławskiej

1. Opracowanie studium wykonalności – Województwo Pomorskie.
2. Opracowanie dokumentacji (materiały do oceny oddziaływania na środowisko, projekty budowlane, kosztorysy, specyfikacje techniczne) oraz uzyskanie wymaganych decyzji administracyjnych – wszyscy partnerzy.
3. Wyłonienie wykonawców zewnętrznych poszczególnych zadań w drodze przetargów – wszyscy partnerzy.
4. Budowa przystani żeglarskiej w Braniewie – Gmina Miasta Braniewo.
5. Budowa przystani żeglarskiej w Nowej Pasłęce - Gmina Braniewo.
6. Budowa przystani żeglarskiej w Błotniku - Gmina Cedry Wielkie.
7. Rozbudowa portu żeglarskiego w Elblągu – Gmina Miasto Elbląg.
8. Rozbudowa portu żeglarskiego we Fromborku - Gmina Frombork.
9. Budowa przystani żeglugi turystycznej w Gniewie - Gmina Gniew.
10. Budowa przystani żeglarskiej przy Wzgórzu Zamkowym w Gniewie – Gmina Gniew.
11. Budowa mostu zwodzonego nad śluzą w Przegalinie – Gmina Miasta Gdańska.
12. Budowa przystani żeglarskiej w Sobieszewie – Gmina Miasta Gdańska.
13. Rozbudowa portu jachtowego w Krynicy Morskiej – Gmina Miasta Krynica Morska.
14. Budowa przystani żeglarskiej „Park Północny" w Malborku – Gmina Miejska Malbork.
15. Budowa przystani pasażerskiej na rzece Nogat w Malborku- Gmina Miejska Malbork.
16. Budowa przystani żeglarskiej w Osłonce - Gmina Nowy Dwór Gdański.
17. Budowa pomostów cumowniczych w Drewnicy - Gmina Stegna.
18. Budowa przystani żeglarskiej w Rybinie - Gmina Stegna.
19. Budowa przystani żeglarskiej w Białej Górze - Powiat Sztumski.
20. Rozbudowa portu w Kątach Rybackich – Gmina Sztutowo.
21. Budowa przystani żeglarskiej w Sztutowie – Gmina Sztutowo.
22. Budowa pomostów cumowniczych – Gmina Miejska Tczew.
23. Rozbudowa portu w Tolkmicku – Gmina Tolkmicko.
24. Budowa pomostów cumowniczych przy śluzach: Biała Góra, Szonowo, Rakowiec,  Michałowo, Gdańsk Głowa, Przegalina - RZGW Gdańsk.
25. Elektryfikacja śluzy Gdańska Głowa - RZGW Gdańsk.
26. System informacji i promocji turystyki wodnej (tablice informacyjne, strona internetowa,  wydawnictwa, itp.) – Województwo Pomorskie.

Wisła Królewiecka - Sztutowo. Tu powstanie przystań żeglarska...

Piotr Salecki - opracowanie na podstawie programu Pętla Żuławska - rozwój turystyki wodnej.